De papegaai is het roerend eens met zijn vriend John: 'Imagine, imagine, imagine!' Foto: Don McCullin
Een tijdje geleden vond hij een voorraad foto’s terug, een reportage over de Beatles.
Het was een verzameling vrolijke beelden. Een ontdekking voor oorlogsfotograaf Don McCullin, want zijn werk toont over het algemeen veel narigheid.
Al zo’n vijftig jaar reist McCullin over de wereld met zijn camera, vooral door conflictgebieden. ”Je hoeft echt geen bijzonder goede kijk te hebben om iemand te fotograferen die voor iemands voeten sterft”, vindt de fotojournalist die door de jaren heen talloze reportages publiceerde in Sunday Times Magazine.
Vele beroemde oorlogsgebieden werden door zijn ogen gezien. Vietnam, Biafra, Libanon, Bangladesh, El Salvador, Noord Ierland, India, Koerdistan, Irak. Om maar wat te noemen. En oja, hij was ook bij de bouw van de Berlijnse Muur.
The Impossible Peace is de weinig opbeurende titel die de tentoonstelling in C|O Berlin heeft meegekregen. Het fotomuseum in het voormalige Berlijnse Postfuhramt, toont verspreid over een groot aantal zalen een retrospectief van het werk van de Britse fotograaf. Slechts zo nu en dan kwam hij terug van zijn reizen met kleurenfoto’s, meestal toont hij de wereld in zwart-wit. Hij ziet zijn werk als tegenwicht in een tijd dat er aan oorlog vaak iets van glamour hangt, met gespierde en gebruinde jongens en meisjes in strakke uniformen.
Ooit werd hij bij beschietingen net niet geraakt, in zijn Nikon zit nog steeds de kogel. Een intrigerend symbool, het fototoestel als anti-wapen. Want McCullin heeft een krachtige boodschap: oorlog is niet glossy, oorlog is geen sportschool.
Tijdens de opening staat hij, op een afstandje van zijn eigen foto’s, in de hal van het museum. Een keurige oudere heer met een wat stuurse, tegelijk ook vragende blik. Wat zou ‘ie denken, is er nog hoop?
Terloops tuurt hij de ruimte door, wazig, maar zonder door alles heen te kijken. Zomaar, zien wat er te zien is. Clint Eastwood, schiet er door me heen. Een moment later schudden we elkaars hand. Hoe word je oorlogsfotograaf, vraag ik me af. En ik voel die hand die telkens afdrukte, in al die vreemde en moeilijke omstandigheden.
Hij had me al lang gezien, met die boeken onder mijn arm. Ik vraag of hij ook signeert. I can do that. Hij pakt een pen en kijkt vriendelijk, maar verliest het vragende niet.
De tentoonstelling The Impossible Peace van Don McCullin, retrospektive 1958-2008 is nog tot en met 28 februari te zien in C|O Berlin, Oranienburgerstrasse 35/36 in Berlijn en is dagelijks geopend van 11-20 uur.